Соңгы 10 елда чит ил җиһазлары белән хезмәттәшлек итү барышында илемнең беркеткеч җитештерү технологиясенең технологик яктан яхшыруы күренмәде. Илемнең беркеткечләре глобаль беркеткеч сәнәгатендә мөһим урынны били. Шулай да, чит ил алдынгы дәрәҗәләре белән чагыштырганда, тармакның эчке продукт төрләре, сыйфат дәрәҗәләре, техник стандартлар, ресурслар һәм әйләнә-тирә мохитне саклау тырышлыклары арасында зур аерма бар. Бу, нигездә, Кытайның беркеткеч җитештерүендә "артык" һәм "җитмәү" дигән икеләтә басым булуында чагыла. Моның артында күренми торган факторлар һәм ачкычлар бар.

Эчке беркеткеч җитештерү предприятиеләре көчле булса да, чит ил җиһазлары Кытай предприятиеләренә тапшырылса да, җиһазлар һәм продуктларны куллану дәрәҗәсе бик нык аерылып торачак. Аерма кайда? Моны без "техник вакыт аермасы" дип атыйбыз, ягъни җиһаз җиһазларыннан тыш, технология, куллану, җитештерү белән идарә итү һ.б. ягыннан чит илләр белән техник аерма. Эчке беркеткеч җитештерү сәнәгатенең уртача дәрәҗәсен бәяләү буенча, бигрәк тә махсус формадагы детальләр һәм катлаулы процессларны үз эченә алган процессларны туры китерү өчен, гомуми эчке дәрәҗә белән алдынгы чит ил дәрәҗәсе арасында якынча 10 елдан 20 елга кадәр "техник вакыт аермасы" бар.

"Техник очыш вакытындагы тоткарлык"ның берничә төп сәбәбе бар.

Кытайның беркеткечләр сәнәгатендә белем һәм үсеш тәҗрибәсе.

Кеше фикерләү ысулы, берсе - белем чыганагы. Икенчесе - эш тәҗрибәсе. Илемнең хәзерге профессиональ һәм техник персоналы, 60 яшьтән 80 яшькә кадәр, белем һәм эш тәҗрибәсе нигездә "кертү, эшкәртү, үзләштерү һәм камилләштерү" ысулы. Оригиналь һәм инновацион фикерләүне стимуллаштыру авыр. Күпчелек кеше эшләрне "эш тәҗрибәсенә" нигезләнеп башкара. Әлбәттә, ниндидер сәбәпләр аркасында күп кенә эш тәҗрибәсе ялгыш яки теоретик нигезгә ия түгел. Бу яхшырак булыр иде.

Җирле беркетү компанияләренең сызым остаханәләрендә, чыбык тарту машиналарының "форма туры китерү схемасы" турында сүз барганда, моны ничек эшләргә кирәклеген беркем дә белми кебек, ләкин бу бик еш очрый торган күренеш. Гаҗәпләнеп, алар Кытай беркетү җайланмаларының чыбык тарту "форма туры китерү процессының" күбесе (гамәли бай тәҗрибәгә нигезләнеп) логик яктан "бик буталчык һәм акылга сыймаслык" икәнен, хәтта кайберләре металл материал эшкәртү деформациясе теориясенә бөтенләй туры килмәвен ачыкладылар. Нәтиҗә, әлбәттә, "булмаслык түгел, ләкин ресурсларны куллану яки продукт сыйфатының начар булуы" белән бәйле", бу чит ил җиһазларының җирле кулланучылар кулында шулкадәр яхшы булмавының бер сәбәбе.

"Техник аерма" юк.

Ил эчендәге беркеткечләр белгечләре, гадәттә, үз технологияләренең җитәрлек дәрәҗәдә алга китмәгәнлеге белән килешмиләр. Аеруча бу тармакта 30 елдан артык эшләгән зур беркеткеч компанияләре яңа идеяләрне кабул итүдә киртәгә әйләнде, һәм алар үзләрен җиңел генә кире кага алмыйлар, чөнки еш кына аларның продуктлары һәм җиһазлары җитәрлек дәрәҗәдә алга китмәгән. Чынлыкта, һәр фәнни һәм технологик ачыш - булган бар нәрсәне кат-кат инкяр итү процессы, һәм инкарь итү яки сорау кую - инновациянең алшарты.

Икенче төрле әйткәндә, бүгенге техник белгечләргә киләсе 20 ел эчендә Кытайга "сәяхәт итәргә" рөхсәт ителсә, алар "ул чорда" да тармак белгечләре булып калырлармы? Җавап - саннар. Бу без "техник вакыт чикләүләре" дип атаган нәрсәнең барлыгын исбатлый.

"Техник вакыт тоткарлыгын" ничек тизләтергә.

Беренчедән, без "техник вакыт чикләүләре"нең барлыгын һәм "техник вакыт чикләүләре"н ничек тизләтергә һәм кыскартырга икәнен танырга тиешбез. Кайбер кешеләр 90-нчы еллардан соңгы яки 2000-нче еллардан соңгы чорның нигезе булуын көтәргә һәм балачактан ук белем бирүдә инновацион фикерләүне үстерергә кирәк диләр. Бер мизгелгә көтегез? Бер мизгелгә көтегез.

Гадәттә, без белгән "чит ил алдынгы технологиясе" "алдынгы җиһазлар"ны аңлата. Күп кенә ватан техниклары чит ил җиһазларын куллануда күпьеллык тәҗрибәгә ия булсалар да, бу аларның җиһазларның проектлау принципларын аңлавын аңлатмый. Аны күчереп алып булмый яки яхшы үзләштереп булмый. Җиһазларны куллану процессында чит ил компанияләре белән еш элемтәгә керә торган персонал, нигездә, техник дизайнерлар түгел, ә "сатудан соңгы хезмәт күрсәтү" хезмәткәре, шуңа күрә төп технологияләрне өйрәнәләр.

Моннан тыш, технология һәм җиһазлар аерылгысыз. Алга киткән җиһазлар бары тик "алга киткән" өлешне генә чагылдыра. Монда безнең технология турындагы аңлавыбыз продукт җитештерү процессының барлык аспектлары булырга тиеш. Бу предприятие эчендәге "техник процесс" эш күләмен түгел, ә җиһазларны куллануны, шартларны, материалларны алдан эшкәртүне, конфигурация схемасын, көндәлек хезмәт күрсәтү белән идарә итүне һәм башка комплекслы макротехнологияләрне үз эченә ала.

Алдынгы технологияләрне чагылдырган аппарат җиһазларын сатып алырга мөмкин, ләкин программа тәэминатын чагылдырган "процесс"ны сатып алу авыр. Сез бары тик өйрәнә һәм өйрәнүне тизләтә аласыз.

"Техник вакыт лагы" аны куып җитү өчен җитәрлек түгел.

"Техник вакыт аермасы" объектив рәвештә бар. Беренчедән, без үзебезнең эчке төшенчәләребезне, ягъни "буш стакан принцибын", бигрәк тә үзебезнең аерманы тану өчен ачыкларга тиеш. Өйрәнү мөмкинлекләре тудырыгыз. Бәхеткә, бүгенге көндәге 4.0 сәнәгать һәм Кытайда җитештерелгән "2025" бер-берсен тулыландыра. Күп кенә чит ил белгечләре бу "вакыт аермасы ахыры"нда торалар, һәм алар безнең белән бер чорда, аларны кичермичә. Дүрт үлчәмле (вакыт) Ул өч үлчәмлегә әйләнергә мөмкин. Әгәр без мөмкинлекләрне булдыра алсак яки файдалана алсак, технологиянең нечкәлекләрен өйрәнсәк, аның төбенә төшсәк, аның нәрсә икәнен һәм ни өчен икәнен белсәк, хәзердән үк "техник вакыт аермасын" тизләтү һәм кыскарту мөмкин түгел. Артык күп күләмдә түбән дәрәҗәдәге беркеткечләр җитештерик.